ADHD-coach of behandelaar: wat is het verschil?

Zoek je ADHD-begeleiding, dan kom je veel verschillende benamingen tegen: coach, consulent, specialist, ervaringsdeskundige, therapeut. Het is voor een buitenstaander lastig te zien wat daar precies achter zit.

Daarom leg ik hieronder open uit waar ik sta, zodat je zelf een goede afweging kunt maken.

Het kernverschil in één zin

De titel coach is niet wettelijk beschermd. Er is geen verplichte opleiding, geen register, geen tuchtrecht, geen verplichte klachtenregeling. Dat maakt een coach niet slecht, er zijn uitstekende ADHD-coaches, maar het betekent wel dat de kwaliteit enorm uiteenloopt en dat jij die zelf moet beoordelen.

Bij een BIG-registratie is een deel van die beoordeling al voor je gedaan. Er is een opleiding met vaste eisen, een openbaar register, en tuchtrecht. Kom ik mijn verplichtingen niet na, dan kan dat mijn registratie kosten. Dat is geen garantie dat ik goed ben, dat moet je zelf ervaren, maar het is wel controleerbaar.

Wat je bij mij kunt nazoeken

• BIG 99919459230. Op te zoeken in het openbare BIG-register: verpleegkundige, niveau 6.
• Cognitief gedragstherapeutisch werker. Ik werk met technieken uit de cognitieve gedragstherapie, binnen mijn eigen deskundigheid.
• Werkzaam in de ggz als psychiatrisch verpleegkundige. Ik doe dit werk niet alleen naast mijn eigen praktijk; ik sta er dagelijks in.
• AGB 91122021 en KVK 72535865, en een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag.
• Aangesloten bij ZZP’er in de Zorg. Elle Zorg beschikt via het Wtza-abonnement over een klachtenregeling, een onafhankelijke klachtenfunctionaris, een erkende geschilleninstantie en een basis-kwaliteitssysteem. Aansluiting geldig tot 30 juli 2027.
• Geschoold in kind en jeugd, en twee dagen per week werkzaam binnen de kind- en jeugd-ggz.

Waar het in de praktijk op neerkomt

	Een niet-geregistreerde coach	aaahADHD
Beschermde titel	Nee, iedereen mag zich coach noemen	Ja, BIG-geregistreerd verpleegkundige
Controleerbaar register	Meestal niet	Openbaar BIG-register, nummer 99919459230
Tuchtrecht	Nee	Ja, valt onder het tuchtrecht voor BIG-beroepen
Verplichte klachtenregeling	Niet verplicht	Ja, onafhankelijke klachtenfunctionaris en geschilleninstantie
Beroepsgeheim	Afhankelijk van de persoon	Ja, wettelijk beroepsgeheim
Schriftelijk plan vooraf	Zelden	Altijd, inclusief doelen, grenzen en verwijscriteria
Formeel PGB-tarief	Doorgaans niet	Ja, als formele zorgverlener
Kennis van de ggz van binnenuit	Wisselend	Dagelijkse praktijk als psychiatrisch verpleegkundige
Eigen ervaring met ADHD	Vaak wel	Ja, diagnose op mijn 32e
Kwaliteitssysteem	Niet verplicht	Ja, via het Wtza-abonnement van ZZP’er in de Zorg
Kennis van kind en jeugd	Wisselend	Geschoold in kind en jeugd, twee dagen per week in de kind- en jeugd-ggz
Wachttijd	Wisselend	Geen wachtlijst, ook ’s avonds en in het weekend
Stelt een diagnose	Nee (en mag dat niet)	Nee, dat doe ik uitdrukkelijk ook niet

Deze vergelijking gaat over de vraag wat wettelijk geregeld is, niet over de vraag wie aardiger of beter is. Er zijn coaches met meer ervaring dan menig geregistreerde zorgverlener. Het punt is dat je dat bij een coach zelf moet uitzoeken, en bij een BIG-registratie niet.

Wat dat merkbaar oplevert

Je krijgt vooraf te horen wanneer ik je niet ga helpen

In het plan dat je van mij krijgt staat een apart hoofdstuk met signalen voor heroverweging of verwijzing. Toename van paniek, somberheid, gedachten aan zelfdoding, ernstig slaaptekort, middelengebruik, vragen over medicatie, dan bespreek ik met je dat je bij de huisarts of de ggz beter af bent. Dat staat er vóórdat we beginnen, niet pas als het misgaat.

Ik kan de ggz lezen

Omdat ik er werk, weet ik hoe verwijzingen lopen, wat een diagnostiektraject inhoudt, hoe een behandelplan is opgebouwd en waarom een wachtlijst is zoals hij is. Dat scheelt jou uitzoekwerk, en het voorkomt dat je advies krijgt dat in de praktijk niet werkt.

Ik ken de grens van mijn eigen vak

Ik ben geen psycholoog en geen psychiater. Ik doe geen diagnostiek, ik schrijf geen medicatie voor en ik behandel geen angststoornis of depressie. Dat is geen bescheidenheid maar een harde grens, en die staat op papier. Iemand die helemaal geen grenzen noemt, biedt niet per se meer; het is wel iets om naar te vragen.

Je hoeft niet te wachten, en je hoeft geen verwijzing te halen

Ik werk niet via het zorgprestatiemodel van de zorgverzekering. Dat betekent geen verwijzing, geen wachtlijst en geen diagnose die bij je zorgverzekeraar wordt vastgelegd. Daar staat tegenover dat je het niet vergoed krijgt uit je basisverzekering. Lees hoe dat zit →

Vijf vragen die je aan iedere ADHD-begeleider zou moeten stellen

1. Heb je een BIG-registratie, en wat is je nummer?
2. Krijg ik vooraf een schriftelijk plan met doelen en grenzen?
3. Wanneer zou jij mij doorverwijzen, en naar wie?
4. Bij welke klachten- en geschillenregeling ben je aangesloten?
5. Val je onder het formele of het informele PGB-tarief?

Stel ze gerust ook aan mij. Iemand die deze vragen prettig vindt om te beantwoorden, is meestal een goed teken. Iemand die er vaag over doet, ook.

En als coaching voor jou genoeg is

Dan is dat prima, en dan zeg ik dat ook. Zoek je iemand die met je meedenkt over je agenda en je gewoontes, en verder niets, dan hoef je daar geen zorgverlener voor te betalen. Speelt er meer, angst, somberheid, medicatievragen, een geschiedenis in de ggz, of wil je dat het via een pgb vergoed wordt, dan is het verschil wél relevant.